Legislatorzy po raz kolejny znowelizowali ustawę o świadczeniach rodzinnych.

Tym razem okres zasiłkowy rozpocznie się z dniem 1 listopada, a nie 1 września jak to miało miejsce w latach ubiegłych. Nasuwa się zatem pytanie - czym kierowali się ustawodawcy zmieniając terminy składania wniosków? Czyżby zapragnęli ułatwić prace urzędnikom?
A może ich troska tym razem spoczęła na petentach, którzy zmuszeni byli odwiedzać Urząd Miasta w lipcu (złożenie wniosku o zasiłek rodzinny) oraz wrześniu (dostarczenie zaświadczenia ze szkoły).
Świadczenia rodzinne obejmują ogół krajów Unii Europejskiej, jako forma pomocy socjalnej dla rodzin ubogich. Mimo iż w wielu dziedzinach gospodarczych Unia dąży do standaryzacji, to kwestie pomocy finansowych, są odmienne we wszystkich krajach członkowskich. Wysokość wypłacanych świadczeń zależy od poziomu zamożności danego państwa oraz od obowiązujących w nim przepisów. Mimo tego dokonajmy zestawienia wielkości zasiłków wybranych krajów UE.

Polska

Rodziny korzystające z pomocy społecznej można podzielić na dwie kategorie: rodziny
w trudnej sytuacji finansowej z powodu niewielkich zarobków oraz rodziny, których sytuacja finansowa jest katastrofalna. Często ich jedynym źródłem dochodu jest kwota wypłacana do miesiąc z Urzędu Miasta w wysokości od 48 do niekiedy ponad 1.000 złotych miesięcznie.
Sprawdźmy więc, ile zdaniem Rządu potrzebuje przeciętny maluch, którego rodzice nie zarabiają 1.518 zł. Hipotetyczna rodzina posiada jedno dziecko w wieku 4 lat. Ona zarabia 700 zł, on 817 zł. Możemy uznać ich za „szczęśliwców", gdyż nie przekroczyli minimum dochodowego, czyli magicznej kwoty 504 zł na osobę. Zatem dzięki ustawodawcom, którzy stoją na straży przyrostu naturalnego, dostaną całe 48 zł miesięcznie. Od listopada tego roku kwota ta wzrośnie do 68 zł. Autorami tej hojnej podwyżki świadczeń jest Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej oraz gołębie serce Ministra Finansów. Nowelizacja ustawy zawiera jeszcze jedną niespodziankę. Wypłata dodatku szkolnego nastąpi w listopadzie. Niektóre Urzędy Miasta i Ośrodki Pomocy Społecznej ze strachu przed gniewem ludu wypłacą dodatek szkolny we wrześniu, ale większość rodziców na porażającą kwotę 100 zł będzie musiała czekać dwa miesiące. Szczęśliwcami, którzy zostali zauważeni przez rząd są rodzice niepełnosprawnych dzieci oraz osoby opiekujące się swoimi bliskimi. Za poświęcenie swojego czasu, rezygnację z pracy zawodowej i opiekę nad chorym członkiem rodziny otrzymają 520 zł, całe 100 zł więcej niż dotychczas. Ale jednocześnie nie zwiększono minimum socjalnego, którego nie wolno przekroczyć by pobierać ww. zasiłek. Od 2004 roku wynosi ono 583 zł. Co oznacza, że spora grupa pobierających świadczenie pielęgnacyjne straci prawo do jego pobierania.

Irlandia

Zasiłek rodzinny na dziecko (Child Benefit), wypłacany jest raz w miesiącu. Departament ds. Socjalnych i Rodziny (Department of Social and Family Affairs) na pierwsze dwoje dzieci płaci 166 euro i 203 euro na każde kolejne. Dzieci w wieku od 2 do 11 lat otrzymują dodatek 200 euro i 305 euro dzieci w wieku od 12 do 22 lat. Dodatek na wychowanie małych dzieci (0 - 6 lat) to 1100 euro rocznie.

Wielka Brytania

W przypadku tego państwa Child Benefit jest wypłacany wszystkim pracującym rodzicom lub opiekunom przez brytyjski urząd pracy - Jobcentre. Przy pierwszym dziecku urząd przekazuje kwotę 17,5 funta tygodniowo, za każe następnie 11,5 funta.
Child Tax Credit i Working Tax Credit to zasiłki mające na celu wspieranie rodzin o niskich dochodach. Choć zasiłki nie zastąpią pełnej pensji przynajmniej jednego z rodziców, to z pewnością wystarczą na wsparcie dziecka i urozmaicenie jego dzieciństwa. Rodzina o niskich dochodach rocznych, przy jednym małżonku aktywnym zawodowo, może otrzymać nawet ponad 3000 funtów rocznie. Child Tax Credit jest zasiłkiem mającym na celu wsparcie rodzin z dziećmi do piętnastego roku życia. W przypadku dzieci kontynuujących edukację w pełnym wymiarze godzin, zasiłek obejmuje również dzieci między 16 i 18 rokiem życia. Child Tax Credit, przyznawany jest każdej rodzinie, a jego kwota uzależniona jest od rocznego dochodu netto, jaki przypada na całą rodzinę.
Working Tax Credit wpiera ludzi pracujących zawodowo, zatrudnionych przez pracodawcę lub prowadzących własną działalność gospodarczą. Jest uzupełnieniem zarobków dla osób o niskim dochodzie rocznym.
W nielicznych przypadkach, oprócz standardowo naliczanej kwoty, można uzyskać dodatkowe wsparcie finansowe pod warunkiem, że osoba spełnia następujące wymagania: pracuje w wymiarze min 30h tygodniowo lub posiada grupę inwalidzką będąc jednocześnie czynna zawodowo, a także w przypadku gdy nad dziećmi sprawuje opiekę specjalnie zarejestrowana opiekunka w ramach registered childcare.

Francja

Zasiłek w wysokości 115,64 euro wypłacany jest co miesiąc na pierwsze i drugie dziecko, z kolei na każde następne 148 euro.
Ubiegający się o świadczenia rodzinne winni spełniać dwa podstawowe warunki: muszą być legalnie zatrudnieni na terytorium Francji, a dziecko na które mają być wypłacane świadczenia musi przebywać na terenie Kraju. Reasumując - legalnie zatrudniony Polak
w którymkolwiek z krajów UE, a mający dziecko w ojczyźnie otrzymałby na nie zasiłek, natomiast we Francji mógłby zapomnieć o tego typu dodatku.

Holandia

Przyznawanie zasiłku rodzinnego tzw. Kindrebijslag regulują przepisy, które zawarte są w Ustawie "Algemene Kinderbijslagwel". Art. 6 AKW zwraca uwagę na osoby, które mogą ubiegać się o zasiłek: pracownicy tymczasowi wykonujący pracę w Niderlandach
i podlegający podatkowi od wynagrodzeń, mieszkańcy Niderlandów.
Aby otrzymać Kinderbijslag na dzieci mieszkające w Polsce, należy złożyć wniosek dołączając następujące dokumenty: paszport, sofi numer, ostatnią tygodniówkę, akty urodzenia dzieci. Organ zajmujący się wypłatą świadczeń, wymaga udowodnienia
iż zasiłek jest przekazywany na potrzeby dzieci. W tym celu należy we wniosku podać konto żony (lub innego opiekuna dzieci). SVB będzie przelewało zasiłek rodzinny bezpośrednio na rachunek polski. Wysokość zasiłków w Holandii kształtuje się następująco:

Austria

Dla rodziców dzieci mieszkających w Austrii przysługują następujące kwoty świadczeń:
• dzieci poniżej 3 roku życia - 105,40 euro miesięcznie,
• dzieci pomiędzy 4 a 10 rokiem życia - 112,70 euro miesięcznie,
• dzieci pomiędzy 11 a 19 rokiem życia - 130,90 euro miesięcznie,
• sieroty i dzieci pomiędzy 19 a 26 rokiem życia, uczęszczające do szkoły - 152,70 euro miesięcznie.
Dodatkowo od 1 stycznia 2008 r. kwoty te zostały podwyższone, tj.
• 12,80 euro miesięcznie dla rodziców pobierających zasiłek odpowiednio dla 2 dzieci,
• 47,80 euro miesięcznie dla rodziców pobierających zasiłek odpowiednio dla 3 dzieci,
• 97,80 euro miesięcznie dla rodziców pobierających zasiłek odpowiednio dla 4 dzieci,
• 50 euro miesięcznie dla rodziców pobierających zasiłek na każde kolejne dziecko.
Ponadto w Austrii rodzice mogą skorzystać z odliczeń podatkowych z tytułu posiadania dzieci. Zatem mogą odliczyć: 494 euro, w przypadku posiadania jednego dziecka, 669 euro - dwoje dzieci, o dodatkowo 220 euro na każde kolejne dziecko.

Hiszpania

Zasiłek rodzinny wynosi 291 euro rocznie (24,25 euro miesięcznie). Mniejszy, zmienny zasiłek, przysługuje tym rodzicom, których dochód w niewielkim stopniu przekracza dopuszczalne kryterium. Na dziecko poniżej 18 roku życia, które jest niepełnosprawne
w stopniu sięgającym lub przekraczającym 33%, wypłacany jest zasiłek w wysokości 581,64 euro rocznie (48,47 euro miesięcznie). Na wychowanka, który przekroczył 18 lat i jest niepełnosprawny w co najmniej 65%, przysługuje zasiłek w wysokości 3.749,16 euro (312,43 euro miesięcznie). Z kolei na wychowanka powyżej 18 lat niepełnosprawnego w co najmniej 75%, który potrzebuje pomocy przy wykonywaniu podstawowych czynności, zasiłek wynosi 5623,80 euro rocznie (468,65 euro miesięcznie).

Niemcy

U naszych sąsiadów sytuacja socjalna wygląda następująco: 154 euro w przypadku trójki dzieci, 179 euro powyżej trzech latorośli. Aby móc otrzymywać Kindergeld należy spełnić jeden warunek: dziecko musi przebywać na terminie dowolnego kraju należącym do Unii Europejskiej. Kindergeld nie przysługuje pracownikom sezonowym oraz pracownikom kontraktowym, którzy przebywają na terenie Niemiec tymczasowo.
Zasiłek przysługuje od momentu podjęcia zatrudnienia w Niemczech (nie wcześniej niż od 01.05.2004) do jego zakończenia. Kwoty przysługującego zasiłku na pierwsze, drugie i trzecie dziecko to 154 euro miesięcznie, od czwartego dziecka 179 euro zmniejszone o kwoty zasiłku rodzinnego na dzieci wypłacanego w Polsce. Wnioski składa się w lokalnym oddziale niemieckiej Kasy Rodzinnej - Familienkasse.

Belgia

Zasiłek rodzinny przysługuje dziecku do ukończenia 18 roku życia, z kolei do 25 roku życia w przypadku kontynuowania nauki i 21 roku życia w wypadku inwalidztwa. Wysokość zasiłku rodzinnego dla pracowników zatrudnionych na terytorium państwa wynosi:
• 80,17 E na pierwsze dziecko
• 148,34 E na drugie dziecko
• 221,47 E na trzecie i kolejne dziecko
dla osób samozatrudnionych stawki wynoszą:
• 61,20 E na pierwsze dziecko
• 148,34 E na drugie dziecko
• 221,47 E na trzecie i kolejne dziecko. Osoby samotnie wychowujące dzieci mogą starać się o dodatek.

Dania

Warunkiem wypłaty zasiłku, jest zameldowanie dziecka w Danii oraz płacenie przez rodzica podatków.
Wysokość podstawowego świadczenia:
• 0-3 lat - 434 euro kwartalnie,
• 3-7 lat - 394 euro (2925 DKK) kwartalnie,
• 7-18 lat - 310 euro (2300 DKK) kwartalnie,
Powszechny dodatek rodzinny na dziecko w rodzinach niepełnych - 136 euro (1010 DKK) kwartalnie. Dodatkowo 138 euro (1027 DKK) kwartalnie przyznawane jest na ogólne potrzeby rodziny niepełnej. Specjalny zasiłek porodowy lub adopcyjny - 224 euro (1662 DKK) kwartalnie do 7 roku życia dla dzieci urodzonych z mnogiej ciąży lub przyjętych do adopcji bliźniąt. Jednorazowy zasiłek w przypadku adopcji dziecka z zagranicy - 5159 euro (38 318 DKK). Dodatkowy zasiłek rodzinny - 392 euro (2910 DKK) kwartalnie przysługuje na każde dziecko w rodzinach, gdzie obydwoje rodzice są emerytami lub rencistami. Jeśli tylko jedno z rodziców jest emerytem lub rencistą, zasiłek wynosi 336 euro (2496 DKK) kwartalnie. Specjalny zasiłek dla półsierot - 392 euro (2910 DKK) kwartalnie na każde dziecko. Z kolei dla sierot - 784 euro (5820 DKK) miesięcznie na każde dziecko.
Zasiłki rodzinne waloryzowane są corocznie wskaźnikiem wzrostu płac.

Finlandia

Każdy właściciel karty Kela może ubiegać się o świadczenia rodzinne. Nie ma wymogu, aby dzieci przebywały na terenie Finlandii.
Rząd fiński zwolnił kwotę świadczeń rodzinnych z opłat podatkowych. Jest ona wypłacana na dzieci do 17 roku życia. Wartość zasiłku zależna jest od liczby dzieci i waha się pomiędzy kwotą 400 zł (za jedno dziecko), a 1.380 zł (za troje dzieci). Na każde następne dziecko przeznaczana jest kwota w wysokości 630 zł. Rodzice samotnie wychowujący dzieci otrzymują dodatki do kwoty podstawowej w wysokości około 180 zł na każde dziecko.

Portugalia

Zasiłek rodzinny przyznawana jest dzieciom w wieku poniżej 15 lat oraz poniżej 25 lat, jeżeli studiuje. Natomiast nie ma limitu wieku dla dzieci niepełnosprawnych bez prawa do renty socjalnej i świadczenia dożywotniego wypłacanego co miesiąc.
Wysokość świadczeń rozkłada się następująco:
• 2.770 escudo miesięcznie na każde z pierwszych dwoje dzieci,
• 4.300 escudo na troje i każde następne dziecko.
Specjalny dodatek dla niepełnosprawnych dzieci:
• 6.520 escudo miesięcznie dla dziecka w wieku poniżej 14 lat,
• 9.530 escudo dla dziecka w wieku od 14 do 18 lat,
• 12.720 escudo dla dziecka w wieku od 18 do 24 lat.

Włochy

Zasiłek rodzinny (assegno familiare) przysługuje pracownikom etatowym, zatrudnionym przez tzw. cooperative, pracownikom sezonowym oraz zatrudnionym na tzw. a progetto. Wszyscy oni składają wniosek o świadczenie do swojego pracodawcy. Urzędowym świadczeniem rodzinnym, objęte są dzieci do 18 roku życia oraz starsze, ale tylko wtedy, gdy stwierdzone jest u nich 100% inwalidztwo. Wyjątek pod tym względem stanowią rodziny wielodzietne (przez takie rozumie się dwoje dorosłych i co najmniej troje dzieci
w wieku do 26 lat), w których świadczenie wypłacane jest do ukończenia przez dziecko 21 lat. Prawo do zasiłku mają osoby, których roczny dochód w roku bieżącym nie przekracza 22.480,91 euro. Najwyższa suma, jaką można dostać w ramach ANF to 198 euro miesięcznie.

Szwecja

Zasiłek przyznawany jest na podstawie rozmowy w Urzędzie Pomocy Społecznej
z odpowiednim pracownikiem. On podejmuję decyzje o przyznaniu zasiłku na podstawie wywiadu, dokumentów, oraz legalności zatrudnienia. Wysokość zasiłku zależy od liczby dzieci i wynosi średnio 450 zł na pierwsze. Za każde kolejne, rodzice otrzymują nieco większe sumy. Także w przypadku trójki dzieci mogą liczyć na około 1.550 zł.

Ta syntetyczna lecz obrazowa analiza świadczeń socjalnych pokazuje, że nasi rodacy, którzy przez ostatnie kilka lat korzystali z zasiłków rodzinnych wypłacanych
w krajach UE, prócz comiesięcznych zarobków, mogli również korzystać z zasiłków na utrzymanie dziecka. W Polsce sytuacja taka jest nie do pomyślenia w przypadku, gdy dochód rodziców przekroczy pułap wskazany przez naszych „dobrodusznych" rządzących. Minimum socjalne 504 zł lub 583 zł w przypadku dziecka niepełnosprawnego, było przedmiotem badań posła Grasia i jego partyjnego kolegi. Jak wiemy nie udał im się eksperyment utrzymania się za 500 zł miesięcznie, pomimo iż poseł Graś nie musiał opłacać czynszu dzięki możliwości mieszkania w domu swojego przyjaciela „za opiekę nad domem".
Zatem ratunkiem dla budżetu domowego przeciętnej polskiej rodziny, jest skorzystanie z otwartych granic i wychowanie dzieci na terenie któregokolwiek
z wybranych krajów członkowskich albo wyjazd jednego z rodziców na obczyznę albo ostatnia opcja, nie dająca złudzeń - poddanie się polskiej polityce anty(pro)rodzinnej z perspektywą życia na skraju ubóstwa.

Milena Kołodziej